TÜRKİYE’NİN DEMOKRASİSİNİN SORUNLARI: SİYASAL PARTİLER

0
240

Türkiye demokrasisinin önemli sorunları olduğuna kimse itiraz etmez. Bu sorunların çözümünde gelişme sağlanamamasının önemli bir nedeni, siyasal partilerdir. Diğer bir ifade ile Türkiye’de demokrasisinin sorunlarını çözmesi gereken siyasal partilerin kendilerinin demokratik işleyişleri sorunludur. 1961 Anayasası gibi, 1982 Anayasası da siyasal partileri demokratik siyasal hayatın vazgeçilmez unsurları olarak tanımlasa da, oluşum ve işleyişlerinde demokratik olmadıklarını söyleyebiliriz. Siyasal partilerin anti-demokratik işleyişinin sonucu ise, ülke demokrasisi için söylemlerinin seçmen gözünde değersiz görülmesi olmaktadır. Diğer bir ifade ile, kendi içinde demokrasi ile çelişkili eylem ve işlemler yapanların ülke demokrasisi üzerine söyledikleri ciddiye alınmamaktadır. Aşağıdan değil yukarıdan örgütlenmeleri, lider sultası, adayların merkezden belirlenmesi ve üyelerin parti yönetim ve politikalarının oluşturulmasında etkisiz olması, bu sorunlardan bazılarıdır.

Türkiye’de siyasal partiler, aşağıdan yukarıya doğru örgütlenmiyorlar, yukarıdan aşağıya doğru örgütleniyorlar. Bir siyasal partide önemli konuma gelmiş ‘elitler’, lider ile anlaşamayınca, ayrılıp bir parti kurarak yollarına devam ediyorlar. Çoğu başarısız olsa da, parti sistemi içinde bölünmeye neden olduklarından, zaman zaman bazı partileri tek başına iktidar olmaktan edebiliyorlar. Belli oranda seçmenlerin taleplerini söylemlerine alsalar da, kendi gündemlerine göre, özellikle de ulusal veya yerelde iktidar olduklarında, hareket ettiklerinden, kendilerine oy verenleri bırakın üyelerinin dahi taleplerinden çok farklı politikalar uyguluyorlar. Halktan kopuk ‘elitlerin demokrasisi’, lider sultasına evriliyor.

Siyasal partilerin yaşadıkları birçok sorun, lider sultası olarak karşımıza çıkıyor. Parti politikalarını ve adayları, (görünen-görünmeyen yakın çalışma arkadaşları ile) lider belirliyor. Parti içinde bir yerlere gelmek, lidere sadakatten geçiyor; lidere muhalif olanların şansları yok denecek gibi. Özellikle sağ partilerde liderler, kendilerini seçecek delegeleri de belirledikleri için, sarsılmaz biçiminde güçlüdürler ve muhaliflerin önündeki tek seçenek, ayrılıp yeni bir parti kurmaktır. Liderleri güçlü kılan, güçlerini pekiştiren araç, milletvekili ve belediye başkan (bu zaman zaman belediye meclis üyelerine kadar iner) adaylarını belirlemeleridir.

Türkiye’de siyasal partileri demokrasi çerçevesinde sorunlar kısırdöngüsüne sokan, aday belirleme yöntemidir. Neredeyse bütün siyasal partiler, adaylarını merkezden (lider ve dar çalışma ekibi) belirlemektedir. Bunun anlamı, seçilmek isteyenlerin kendilerini genel merkeze beğendirmeleri gerekir. Bunun tersi ise, aday olmak veya seçilmek için, halk tarafından beğenilmenin önemsizleşmesidir. Sonuç, halka duyarlılığı zayıflayan bir siyaset veya siyasal partiler.

Siyasal partilerin demokrasi bağlamındaki son sorunlu yönü için, çuvaldızı partilerin etkisiz elemanı olan üyelerine (ve genel olarak da seçmenlere) batırarak bitirelim. Siyasal partilerin üyeleri içinde oran olarak naylon üyelerin oranı, yüzde 50’lerde olduğunu söyleyebiliriz, çünkü zaman zaman yapılan göstermelik eğilim yoklamalarında veya mahalle delege seçimlerinde katılım oranı yüzde ellinin üzerine çıkmıyor; kazanan listeler de tamamını almadığına göre, yüzde 30 civarında üyeyi sandığa taşıyan listeleri hazırlayanlar mahalle delege seçimlerinden başlayarak partiye hakim olmaya başlıyorlar. Peki sandığa gitmeyen yüzde 50’nin üzerindeki çoğunluk ne yapıyor: Partideki delege ağalarını, yönetime gelenleri niteliksiz bulduğunu, yakın çevresinde yakınmaktan öte bir şeyler yapmıyorlar. Çark, böylece yukarıya doğru işliyor. 

Ne yapmalı?

Siyasal partileri demokratikleştirmeden, Türkiye’nin sorunlarını çözmek olanaklı değildir. Siyasal partilerin sabıkaları çok da iyi olmadığına göre, üyelerin / seçmenlerin inisyatif almaları gerekir. Bir siyasi partiye üye olsun veya olmasın herkesin, siyasetin aşağıdan yukarıya doğru belirlenmesi için harekete geçmesi, sorumluluk alması gerekir. Parti içi seçimler iki yılda bir yapılsa da, ÜYELER seçim dışında genel merkez-il-ilçe örgütlerinin söylemlerine / politikalarına, ister SİVİL İTİAATSİZLİK deyin isterse başka bir şey, tepkilerini gösterebilirler. Siyasal partilerde, sessiz olanlar çoğunluktadır ve sessiz çoğunluk harekete geçerse, kendi partilerinden başlayarak Türkiye demokrasisinin gelişimine katkıda bulunabilirler. Özetle herkes, üye olarak öncelikle kendi partisine sahip çıkmalı.

                                                                                                                                                                        İhsan Kamalak 

adana ahmetverde alisamiyen ankara Azerbaycan Beşiktaş cimbom corona coronavirüs deprem dünyadanhaberler ekonomi fenerbahçe Galatasaray Gaziantep gs gündem haber habercizgi instagram izmir korona koronavirüs magazin makale mersin mersinhaber moda ortadoğu ortadoğuhaberleri saglık salgın sağlık siyaset sondakika spor sporhaberleri suriye tv türkiye ultraslan virüs yks ÇİN İstanbul

Önceki İçerikDARBE İMALI BİLDİRİYİ İMZALAYAN 84 AMİRALİN İFADESİ ALINIYOR
Sonraki İçerikSINIRI GEÇEREK MAYIN DÖŞEYEN 6 ERMENİ ASKERİ ESİR ALINDI
Doç. Dr. İhsan Kamalak, 1970 K.Maraş’ta doğmuştur. İlk, orta ve lise öğrenimini K.Maraş’ta yapmış, lisans eğitimini (üniversite) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mekteb-i Mülkiye) Kamu Yönetimi Bölümü’nden (1991), yüksek lisansını Avustralya Wollongong Üniversitesi’nden (1998) ve doktora derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden (2006) almıştır. 2014 yılında doçent olmuştur. Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü öğretim üyesidir. Siyaset ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı’nda anayasa hukuku, hükümet sistemleri, siyaset bilimi ve seçmen davranışları dersleri vermektedir. Sosyal demokrasi, sosyal demokrat (toplumcu) belediyecilik, hükümet sistemleri ve seçmen davranışları üzerine yayınlanmış kitap, makale ve gazete yazılarından oluşan çalışmaları bulunmaktadır. İyi düzeyde İngilizce bilmektedir. Evli ve 3 kız babasıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here