DOLAR 7,5340
EURO 8,9904
ALTIN 410,35
BIST 1.536
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Mersin 20°C
Az Bulutlu
Mersin
20°C
Az Bulutlu
Cts 19°C
Paz 19°C
Pts 18°C
Sal 18°C

İSTİHDAM KALKANI

İSTİHDAM KALKANI

İşsizlikle mücadelede veya istihdamı arttırmada ilginç bir slogan. Çünkü, gerçekten istihdamı arttırarak işsizliğe mi bir kalkan olacak yoksa kriz ve virüs ortamında çalışanın, emekçinin haklarına karşı mı bir kalkan olacak belirli değil.

Bazı medya organlarında “tarihin en kapsamlı istihdam paketi” gibi başlıklar bizi bu tür şüphelere itiyor. Çünkü aynı başlıklar 2018 ve 2019 yıllarında sıkça dillendirilen “2.5 milyon istihdam” hedefini çağrıştırıyor. Malum, geçen süreçte bırakın istihdam artışlarını istihdamda azalma, işsizlikte artış hatta ülkemizin “işgücünde” bile bir düşüş gerçekleşti.

Yeni istihdam paketi, gençlerin ve 50 yaşın üzerinde olan yurttaşların istihdamını arttırmak sloganı ile gündeme gelmiş durumda. Ancak, ayrıntılara bakınca önemli sıkıntılar ve çalışanlar aleyhine gelişmeler de ortaya çıkıyor. Aslında, taslakla ilgili birbiriyle çelişen iki yorum gün yüzüne çıkıyor:

1) Bütün dünyada kapitalist sistemle yönetilen ülkeler dahil her yerde sosyal devlet, sosyal yardımlaşma ve sosyal dayanışma konuları dillendirilip bunlara göre uygulamalar yapılırken ülkemizde nasıl oluyor da bu sıkıntılı süreçte neo-liberal politikalar önerilebiliyor ?

2) Dünyada virüs sonrası oluşan yeni düzende uzaktan çalışma, esnek çalışma, insan kaynaklarında dijitalleşme gibi konular ve kavramlar kaçınılmaz hale geliyor.

Buna göre her iki yorum da yaşanan gerçekliklerden yola çıkılarak türetildiği için haklılık payı içeriyor. Burada önemli olan bu iki olası durumu dengelemek ve ortaya çıkacak hak kayıplarını ortadan kaldırmak. Bu da ancak sosyal politika uygulamalarıyla gerçekleştirilebilir. Ayrıca, hangi sektörlerde esnek çalışmanın veya uzaktan çalışmanın mümkün olduğu konusunun araştırılması da son derece önemlidir.

Paket içerisinde yer alması öngörülen düzenlemede, 10 günden az çalıştırılma, kısmi zamanlı çalışma ve 25 yaş altındaki gençler ile 50 yaş üzerindeki kişiler için “belirli süreli” iş sözleşmesi yapma kolaylığı getiriliyor. Belirli süreli iş sözleşmesi belirli süreli işlerde veya belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi “objektif koşullara” bağlı olarak yapılabiliyor. Yani, sözleşmeye göre işin bitiminde ya da sözleşme süresi sona erdiğinde sözleşme sona eriyor ve çalışan işsize dönüşüyor. Diğer yandan belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamıyor. Düzenlemeye göre ise belirli süreli iş sözleşmesi için objektif nedenler aranmayacak ve sözleşme 2 yılı geçmemek üzere zincirleme yapılabilecek. Bu, çalışanların ihbar ve kıdem tazminatı alabilmelerinin önünü kesecektir. Kıdem tazminatının bir fon çerçevesinde ödenmesi yönündeki ısrar da dikkate alındığında çalışanların bu süreçten en çok zarar görecek kesim olacağı açık bir şekilde karşımızda durmaktadır.

Ev hizmetlerinde çalışanlar için uygulanmakta olan 10 günden az çalışma, 25 yaşından küçükler için de yaygınlaşabilir. Çünkü, ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar hariç olmak üzere, bir gün bile çalışma tüm sigorta kollarına tabi olmayı gerektirirken, diğer işlerde de sadece % 2 oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödeyerek işçi çalıştırmak mümkün olabilecek. İşveren 10 günden az çalıştırdığı işçi için % 37,5 yerine % 2 oranında prim ödeyecek. 4/a (SSK) statüsünden emekli olacakların prim günü kaybı olacak. Emeklilik için gereken prim gün sayısını tamamlamak zorlaşacak.

Bunlara karşılık, bütün dünyada evden-uzaktan çalışma gibi yeni çalışma biçimlerinin yeni teknoloji olanakları çerçevesinde kaçınılmaz olacağı da öngörülüyor. Bu durumda başta da ifade ettiğimiz gibi bütün mesele bir yandan çalışma hayatının yeni çalışma biçimlerini uygulamaya başlamak ancak çalışanın çalışma hayatı süresince veya çalışma hayatı sonrasında insan onuruna yakışır, hiç kimseye muhtaç olmadan bir yaşam sürmesine yardımcı olmak. Böylece, hem kaçınılmaz görünen yeni ekonomik ve teknolojik yapıların esnek çalışma çerçevesinde istihdamı arttırması sağlanabilir hem de çalışma hayatında sosyal barış, sosyal adalet ve sosyal refah ilkelerine göre hareket edilebilir. Bizim ülkemiz de dahil olmak üzere birçok ülke bunu sağlayabilecek kaynaklara sahiptir. Yeter ki kaynaklar israf edilmeden makul-doğru bir şekilde kullanılabilsin ve toplanan, dağıtılan paralar şüpheye yer bırakılmayacak şekilde şeffaf, hesap verilebilir bir şekilde kullanılsın. Bir de bütün bunları sağlayabilmek için denge-denetleme mekanizmasına sahip ve kişiye, partiye değil önce millete sonra devlete bağlı liyakat sistemine göre çalışan kurumlar olabilsin.

                                                                                                                                  02/07/2020     

Prof. Dr. Hüseyin M. YÜCEOL



Bizi desteklemek için; 

>Şahit olduğunuz haberleri habercizgi@gmail.com ‘a veya aşağıdaki sosyal medya hesaplarımız iletebilir, 

>Sosyal medyada takip edebilir, paylaşabilir, beğeni ve yorum yapabilirsiniz. 

• İnstagram: haber_cizgi https://instagram.com/haber_cizgi 

• Facebook: habercizgi https://www.facebook.com/habercizgi/ 

• Twitter: haber_cizgi https://twitter.com/haber_cizgi
Tüm ilginiz ve destekleriniz teşekkürler… 



ahmetverde corona coronavirüs deprem DÜNYADANİLGİNÇHABERLER dünya dünyadanhaberler ekonomi elazığdepremi emresun gazete güncel gündem haber habercizgi hatay hatayhaber ilginçhaber internethaber KOMİKHABER korona koronavirüs koseyazısı makale merkel mersin mersinbelediye mersinhaber ortadoğu ortadoğuhaberleri politika saglık salgın siyaset sondakika sondakikahaber spor sporhaberleri suriye suriyeordusu tarsus teknoloji virüs ÇİN İLGİNÇHABERLER

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.