DOLAR 7,2849
EURO 8,7883
ALTIN 404,08
BIST 1.527
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Mersin 18°C
Çok Bulutlu
Mersin
18°C
Çok Bulutlu
Sal 19°C
Çar 19°C
Per 19°C
Cum 19°C

ASGARİ ÜCRET MASASI

ASGARİ ÜCRET MASASI

İşçi, işveren ve devlet adına temsilcilerin bir araya geldiği “Asgari Ücret Tespit Komisyonu” rutin çalışmalarına başladı. Ancak, dünyada asgari ücretin, yani işçiye verilecek minimum-en düşük ücretin belirlenmesi sürecinin bu kadar netameli olduğu kaç ülke var doğrusu merak konusu. Çünkü, bazen yılda iki kez ama son dönemlerde yılın sonunda yani Aralık ayında yapılan toplantılar hem beklentileri karşılamıyor hem de uluslararası alanda arzu edilen ve insan onuruna yakışır düzeyde bir rakam belirlenemeden konu tekrar kapanmış oluyor.

Bunun böyle olmasının birinci nedeni masada pazarlık gücü en az olan kesimin “işçi” kesimi olması. Çünkü birinci olarak masada işçi adına oturan Türk-İş’in 100 işçiden 7.2 işçiyi temsil ettiği gerçeği ortada durmaktadır. İkinci olarak Türkiye’de zaten 14 milyona yakın işçinin sadece yaklaşık % 13’ü yani 2 milyona yakın sendikalı. Bu durumda tartışmaların bitmesi ve istenilen sonucun çıkması nasıl mümkün olsun ? Asgari ücretli sayısı ise DİSK’e göre 3.3 milyon ki bu da çalışanların % 17’sine denk geliyor. Asgari ücretin yarısından daha az ücretle çalışan işçi sayısı 1 milyona yakın. Asgari ücret ve altında bir ücretle yaşamını sürdürmek zorunda olan işçilerin sayısı 7,5 milyon (bütün ücretli çalışanların yüzde 38,3’ü) civarındadır. (1)

Diğer taraftan asgari ücretin ne olacağı aşağı yukarı belli ve her şeye tek kişinin karar verebildiği bu yeni sistemde Cumhurbaşkanı sürpriz bir kararla “rakamı belirlemezse” enflasyon oranına (yaklaşık % 15) uygun bir göre artış beklemek gerekiyor. Bu da yaklaşık 2.700-2.800 TL civarı bir rakama denk geliyor. Arnavutluk, Bulgaristan gibi ülkelerden sonra en düşük asgari ücrete sahip Türkiye’ye Avrupa Birliği perspektifinden bakıldığında ise olması gereken rakamın 500-600 Euro civarında olması makul görünüyor. Yine DİSK’in raporunda yer alan ve en altta gösterilen tabloda Türkiye’de asgari ücret şu an 383 Euro (Temmuz itibariyle) ve 2010 yılına göre % 0.2 azalmış durumda.

Asgari ücretin vergiden muaf olması talebi ise kulağa hoş gelse de bazı sıkıntılar barındırıyor. Asgari ücret düzeyi ve altında vergileme yok iken biraz üzerindeki ücretlerin vergilendirilmesi haksızlık yaratacaktır. Bunun yerine ücret gelirlerinin üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi daha yerinde olacaktır. Aynı şekilde tüm ücretli çalışanlara uygulanan Asgari Geçim İndirimi oranının brüt asgari ücretin tamamının dikkate alınarak belirlenmesi daha makul bir çözüm olarak dikkat çekmektedir. Bu yapılınca hem asgari ücret yükselecek hem de ücretli çalışanların daha yüksek oranda vergiden muaf tutulması söz konusu olacaktır.

Bütün bunların yanında asgari ücret düzeyinin belirlenmesinin başka açılardan da büyük önemi var. Zira, birçok ödeme asgari ücret düzeyine göre yeniden şekillenecek. Aşağıda asgari ücrete yapılacak zamla birlikte neler olacağı gösterilmektedir. Tablodan görüleceği gibi en iyi senaryo asgari ücrete % 18.33 zam yapılması. Bu durumda kısa çalışma ödeneği en düşük 1.580, işsizlik ödeneği en düşük 1.382 ve ücretsiz izin desteği 1.382 TL olabiliyor. Peki bugünkü asgari ücretin bile çok gerisinde kalan bu rakamlarla insanların geçinebilmesi nasıl olası görülebiliyor ? İşte orası ağızlardan düşmeyen ancak belli ki sadece ağızlarda sakız olan adalet, vicdan ve hakka havale ediliyor.  

Ocak 2021’de Asgari Ücret Zamları Böyle Etkileyecek (TL)

ÜcretlerMevcut% 12% 15% 18.33
Asgari ücret (net)2.3242.6032.6732.750
Kısa çalışma ödeneği (en düşük)1.5801.5801.5801.580
Kısa çalışma ödeneği (en yüksek)4.3814.3814.3814.381
İşsizlik ödeneği (en düşük)1.1681.3081.3431.382
İşsizlik ödeneği (en yüksek)2.3362.6162.6862.764
Ücretsiz izin desteği*1.1681.3081.3431.382

* ücretsiz izin desteği asgari ücretle direkt bağlantı kurulmasa da asgari ücretin % 40’ı olan günlük brüt 39.24 TL olarak belirlendi.

Sözcü Gazetesi, Milyonlar Asgari Ücreti Bekliyor, 08.12.2020.

AB Ülkelerinde, ABD ve Türkiye’de Asgari Ücret (2010-2020) (Avro-Yüzde)

  • DİSK, Salgın Döneminde Milyonlar Asgari Ücretten Mahrum Milyonlar Asgari Ücrete Mahkum, Aralık 2020, https://mail.google.com/mail/u/0/#inbox/FMfcgxwKjnZhbqzQrjKsMhPwLrFLGPlh?projector=1&messagePartId=0.1
  •  Sözcü, Milyonlar Asgari Ücreti Bekliyor, Sözcü Gazetesi, 08.12.2020

Prof. Dr. Hüseyin M. YÜCEOL

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.