DOLAR 8,0395
EURO 9,6208
ALTIN 455,79
BIST 1.408
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Mersin 23°C
Az Bulutlu
Mersin
23°C
Az Bulutlu
Cts 23°C
Paz 22°C
Pts 24°C
Sal 23°C

COVİD-19 DÖNEMİNDE KADIN İŞGÜCÜ

COVİD-19 DÖNEMİNDE KADIN İŞGÜCÜ

Bir ülke için en önemli gelişmişlik göstergelerinden birisi de kadınların işgücüne katılım oranlarının yüksek olmasıdır. Kadınlarla erkeklerin işgücüne katılım oranları arasındaki fark ne kadar azalırsa veya kadınların işgücüne katılım oranları ne kadar yükselirse o ülke gelişme ve kalkınma yolunda emin adımlarla ilerliyor demektir. Toplumun yarısını oluşturan kadınların üretime ve sosyal, kültürel, siyasal hayata katılımı olmadan başka türlüsünü düşünmek de akıllıca olmayacaktır.

Aslında Türkiye’de işgücü piyasasında kadınların durumunu özetleyen bir yazıyı 8 Mart için hazırlamak uygun olurdu. Ancak bitmeyen kahrolası kadın cinayetleri ve kadına şiddet olayları nedeniyle o gün sadece kadın işgücünü konuşmak isabetsiz göründü. Kaldı ki karantina döneminde dahi kadına şiddetin arttığı ülkelerden biri olma talihsizliğimiz de bulunmaktaydı. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (Su Gender) Kovid-19 salgınıyla birlikte toplumsal eşitsizliğin arttığını, Türkiye’de kadına yönelik şiddetin % 27.8 artış gösterdiğini ortaya koymaktaydı (1). Bu nedenle konu bugüne kalmış oldu.

Kovid-19 pandemi sürecinin öncesinde de sonrasında da Türkiye’de kadınların işgücü piyasasındaki durumu çok parlak değildi. Ancak, salgın süreci kadınların işgücü dinamikleri açısından durumunu daha da kötüleştirdi. Bu konuda ayrıntılı bir bilgi edinmek için DİSK’in 8 Mart 2021’de yayımlamış olduğu rapora bakmak yeterlidir (2). Raporun öne çıkan başlıkları şu şekildedir:

  • Her dört kadından sadece biri çalışıyor!
  • Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 37,7!
  • Kovid-19 etkisiyle iş kaybı ve geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 43!
  • Kovid-19 döneminde kadınların aylık ortalama iş kaybı 1 milyon 484 bin!
  • Kadın işgücü son bir yılda yüzde 8,2 azaldı!

Rapor genel olarak kamuoyuyla şu bilgileri de paylaşmaktadır: “kadınların emek piyasasındaki ikincil konumu, eğreti istihdam biçimleri, ücret eşitsizliği, karşı karşıya kaldıkları ayrımcılıklar, karar mekanizmalarından dışlanmaları, yok sayılmaları cinsiyetçi istihdam politikaları işgücü piyasalarındaki toplumsal cinsiyet eşitliğinin belli başlı göstergeleri. Kadınların daha esnek, güvencesiz ve sendikasız çalışmak zorunda bırakıldığı biliniyor. Kadınların yaşamın her alanında karşı karşıya kaldığı eşitsizlik ve ayrımcılık Kovid-19 döneminde çalışma yaşamında daha da belirgin hale geldi”.

Elbette salgınla birlikte uygulanan kısıtlamalar ve işlerin yavaşlamasıyla birlikte dünyada tüm işçilerin ve çalışanların işi, geliri ve sağlığı üzerinde tahribatlar yaşandı ve yaşanmaya da devam ediyor. Bununla birlikte, kadınların durumu özel olarak ele alındığında olumsuz sonuçlar daha fazla dikkat çekiyor. Kovid-19’un en çok etkilediği hizmetler sektöründe kadınların yüksek oranlarda istihdam ediliyor olması iş ve gelir kayıpları açısından onlar adına sıkıntı yaratıyor. Ama bunun yanında hizmetler sektörü içerisinde sağlık hizmetlerinde yine kadınların istihdamının öne çıkmasıyla, sağlık açısından yüksek risk yine kadınları daha fazla etkiliyor. Bu arada TÜİK’in 2021 Ocak için açıklamış olduğu İşgücü İstatistikleri ise kadınların hizmetler sektöründeki istihdamının da azaldığını gösteriyor.

Bu arada günlük hayatımızın bir parçası olan ve enflasyon, büyüme ve işsizlik rakamlarıyla bizleri şaşırtmaya devam eden TÜİK son işgücü verileriyle yeniden bir sürpriz yaptı. TÜİK Ocak 2021’den itibaren Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 19. Çalışma İstatistikçileri Konferansı kararlarına ve AB tüzüğüne uyum sağlamak amacıyla hesaplama değişikliğine gitti. Yeni hesaplamada Kasım-Aralık-Ocak aylarını kapsayan Aralık 2020 dönemi verileri yerine sadece Ocak 2021 verileri açıklandı.

Bu nedenle Kovid-19 döneminde kadınların işgücü piyasasındaki durumunu değerlendirmek için Kasım 2019 ile Kasım 2020 verilerine bakmak yerinde olacaktır. Buna göre kadınlarda Kasım 2019’dan Kasım 2020’ye işgücüne katılma oranı % 33,6’dan % 30,6’ya düşmüştür. Avrupa Birliği ya da OECD ülkelerinde ortalama % 55-60 civarında olan bu oran ülkemizde zaten düşük iken daha da azalmıştır. Benzer şekilde Kasım 2019’da kadınların istihdam oranı % 28,6 iken Kasım 2020’de % 26’ya düşmüştür. Demek ki pandemi nedeniyle kadınlar erkeklere göre işgücünden ve istihdamdan daha fazla çekilmek zorunda kalmıştır. Kasım 2020’da önceki döneme göre kadınlarda işsizlik oranı 1,6 puanla % 15’e düşerken bunun ardındaki unsurun da bu çekilme olduğu anlaşılıyor. Zaten iş bulma ümidi olmayanlarla birlikte işgücüne dahil olmayanların artması ve bu grubun işsiz sayısına eklenmesiyle geniş tanımlı işsizlik kadınlarda % 37,7’ye yükselmiş oluyor. DİSK’in söz konusu raporunda ise pandemi dönemi revize geniş tanımlı işsizlik ve iş kaybı % 43 olarak hesaplanmış.

Ülkemizin geleceği açısından üzerinde durulması gereken hayati mesele burada karşımıza çıkmaktadır. Sorun başta gençler ve kadınlar olmak üzere potansiyel işgücünün giderek daha fazla atıl kalması ve üretim gücü olarak değerlendirilmiyor olmasıdır. Sıcak paraya, dövize, borca, ranta bağımlı bir ekonomide sonunda geldiğimiz nokta, doğal kaynakları, tarımsal alanları kötü kullanmak ve harcamaktan öte, kendi insanımızın hem ekonominin hem de sosyal hayatın dışına doğru itiliyor olmasıdır. Salgın belası bu süreci hızlandırarak tabloyu daha net önümüze koymuş oldu.  

Çözüm bir yandan ekonominin finansman biçimini ve büyüme modelini değiştirmekten ve devletin pandemi nedeniyle daha fazla hatırlanan sosyal devlet olma görevini etkin ve adil bir şekilde uygulamaya başlamasından geçmektedir. Kadınlar özelinde kadının yükünü azaltacak sosyal politikalar bunların başında gelmektedir. Pandemi döneminde kadın istihdamının önündeki engeller arasında yer alan çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve ev işleri konusunda kadınlara ekonomik destek verilmeli ve ebeveyn yardımları hayata geçirilmelidir.

Söylediğimiz şey her seferinde günah keçisi olarak önümüze konulan gerçekte ise defalarca değiştirilen 12 Eylül Anayasa’sında yazılı duran sosyal, demokratik, lâik ve hukuk devleti. Anayasaların bir uzlaşı metni olması gerçeğinden hareketle başta TBMM ve bütün siyasi partiler, üniversiteler, sivil toplum örgütleri birlik ve beraberlik içinde (milli mutabakat) bir anayasa hazırlamak zorundalar. Bu olmadan siyasiler ekonomik ve siyasi ikbal için kavga döğüşle iki de bir halkın önüne referandum sandığı koymaya devam ederse oradan çıkacak anayasa/anayasaların da kıymet-i harbiyesi kalmayacaktır. Bir de bu vesileyle o metne sosyal kelimesini yazarak sosyal devlet olunmadığını, demokratik demekle özgürlükçü olunmadığını, lâik demekle demokrasinin, din ve vicdan özgürlüğünün teminatı olan lâiklik ilkesine uyulmuş olunmadığını ve nihayet hukuk devleti yazmakla hukukun üstünlüğüne, yargının bağımsızlığına tabi olunamayacağını umarız toplum olarak, millet olarak da öğrenmiş oluruz.

(1)   Su Gender, “COVID-19 Pandemisi Sürecinde Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları İzleme Raporu”, 30.01.2021, https://sivilalan.com/2021/01/30/su-gender-covid-19-pandemisi-surecinde-toplumsal-cinsiyet-calismalari-izleme-raporu-hazirladi/.

Prof. Dr. Hüseyin M. YÜCEOL



Bizi desteklemek için; 

>Şahit olduğunuz haberleri habercizgi@gmail.com ‘a veya aşağıdaki sosyal medya hesaplarımız iletebilir, 

>Sosyal medyada takip edebilir, paylaşabilir, beğeni ve yorum yapabilirsiniz.

• Instagram: haber_cizgi https://instagram.com/haber_cizgi 

• Facebook: habercizgi https://www.facebook.com/habercizgi/ 

• Twitter: haber_cizgi https://twitter.com/haber_cizgi
Tüm ilginiz ve destekleriniz teşekkürler…


adana ahmetverde alisamiyen ankara Azerbaycan Beşiktaş cimbom corona coronavirüs deprem dünyadanhaberler ekonomi fenerbahçe Galatasaray Gaziantep gs gündem haber habercizgi instagram izmir korona koronavirüs magazin makale mersin mersinhaber moda ortadoğu ortadoğuhaberleri saglık salgın sağlık siyaset sondakika sondakikahaber spor suriye tv türkiye ultraslan virüs yks ÇİN İstanbul

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.