OSMANLI’DA MERHAMETİN VE ESTETİĞİN SEMBOLÜ: KUŞ EVLERİ

0
31

Osmanlı’da köşk, cami, mescid, türbe, çeşme gibi yapıların duvarlarına inşa edilen kuş evleri, canlılara gösterilen merhamet ve sevginin yanı sıra mimari estetiğin sembolleri olarak da halen varlıklarını sürdürüyor.Cengiz YalçınkayaCengiz YalçınkayaSerhan SevinSerhan Sevinİlyas Umut Özacarİlyas Umut ÖzacarCihan KaraahmetoğluCihan Karaahmetoğlu
Osmanlı’nın canlılara olan sevgi ve merhametinin, en önemli kanıtlarından biri mimari yapılarındaki kuş evleridir.

Gündelik hayata dair hemen her şeyi, canlının huzurunu sağlamak için tasarlayan Osmanlı Devleti, Türk-İslam medeniyetini farklı milletlerden oluşan tebaasının da zenginliğiyle daha da yükseğe taşıdı.


İnsanların huzur, güven ve adalet içinde yaşamalarını sağlamalarının yanında hayvanların da güvenli ortamda hayatlarını sürdürebilmeleri için önemli eserler ortaya konuldu. İşte kuş evleri de bu eserlerin başında yer alır.


Kuşların sığınabilecekleri ve rahatça yuva yapabilecekleri sırça köşkler, döneminin sanatkarları tarafından şekillendirilmiş ve hayvanlar için özel vakıflar kurulmuş. Leylekler için oluşturulan ‘Gurabahane-i Laklakan’ da bunun en nadide örneklerindendir.

Mazisi 13.-14. yüzyıllara kadar dayandırılabilecek bu yapılar, Osmanlı döneminde, Van’dan Kavala, Selanik ve Gjirokastra’ya kadar uzanan topraklarda çeşitli şekillerde yer alır.

Kuş evleri ikiye ayrılıyor

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi Özlem Özer Tuğal, bu yapıların daha önce ahşaptan da yapıldığını hatırlatarak, sadece taş yapıların günümüze kaldığını söyledi.

Bu mimariye örnek olarak Seyyid Hasan Paşa Medresesi’nde bulunan kuş eviyle ilgili bilgi veren Tuğal, şunları anlattı:

“Binanın dershanelerinin güneye bakan kısmında saçağın altında çok büyük bir saray şeklinde kuş evi bulunmaktadır. İki katlı olarak inşa edilmiştir. Osmanlı döneminde iki çeşit kuş evi bulunmakta… Dışa taşmalı, cumbalı dediğimiz kuş evleri ve sadece dışarıdan kemer şeklinde gözüken hücreli kuş evleri olarak ikiye ayrılır. Buradaki de dışa taşmalı, cumbalı iki katlı kuş evidir.”


İstanbul’daki birçok yapıda rastlamak mümkün

İstanbul’daki serüveni 16. yüzyılda başlayan kuş evleri, 18. yüzyılda en parlak devrini yaşamış.

Başta Tarihi Yarımada olmak üzere pek çok tarihi semtte örnekleri görülen kuş evleri, “Kuş köşkü, “Kuş sarayı”, “Serçe sarayı” ve “Güvercinlik” adlarıyla anılıyor. Kuş evlerinin rüzgar almamasına, güneşten ve yağmurdan korunmasına dikkat edildiği görülüyor.


İstanbul’daki kuş evi örneklerini Sultan Üçüncü Mustafa Türbesi, Üsküdar Valide Sultan Camii, Üsküdar Ayazma Camii, Kara Mustafa Paşa Medresesi, Topkapı Sarayı Darphane- i Amire, Seyyid Hasan Paşa Medresesi, Ragıb Paşa Mektebi, Sultan 1. Mahmud Mektebi, Laleli Camii, Taksim Maksemi, Eminönü Yeni Cami, Eyüp Sultan Camii, Bali Paşa Camii gibi eserlerde görmek mümkün.



adana ahmetverde alisamiyen ankara Azerbaycan Beşiktaş cimbom corona coronavirüs deprem dünyadanhaberler ekonomi fenerbahçe Galatasaray Gaziantep gs gündem haber habercizgi instagram izmir korona koronavirüs magazin makale mersin mersinhaber moda ortadoğu ortadoğuhaberleri saglık salgın sağlık siyaset sondakika spor sporhaberleri suriye tv türkiye ultraslan virüs yks ÇİN İstanbul

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here